Het bewoonde landschap

landschapstypen, Zeeuwse knoop dorpen en Vlaamse lintdorpen

de grensstreek: landschapstypes, groenstructuur en verkavelingen.

 

strategisch onderzoek naar landschapstype, bebouwing en groenstructuur
relaties in het bewoonde landschap
mogelijke verkavelingsvormen aan de dijk en op de kruising van landwegen

 

wonen aan de dijk en de verschillende ruimtelijke relaties tot de bomenlaan en het landschap

 

boven: wonen aan de polder

 

wonen in de grote polders

 

 

wonen in het patchwork landschap
wonen in het slagenlandschap

 

onderzoek naar woonkwaliteit onder krimp en groei in de Zeeuws Vlaamse grensregio.

De Zeeuws-Vlaamse grensregio is een spannend gebied. Twee werelden komen hier samen; het Zeeuwse en het Vlaamse, met een gedeelde historie en een rijkdom aan landschappen. De grens tussen Nederland en België is haarfijn aan te wijzen: ook zonder grenspaal is duidelijk hoe anders in België wordt gebouwd en vooral hoe anders de vorm van plattelands wonen is.

Het landschap is altijd in verandering geweest, onder invloed van de zee, de Schelde  en  de oorlogen. Het is geëvolueerd van een gebied doorsneden met rivierarmen, waar men vooral van de zee leefde, tot het polderlandschap zoals wij dat nu kennen. De eilandenstructuur, de kreken, geulen en de gevechtslinies zijn nog altijd aanwezig in het landschap. Het polderland loopt tot in Belgisch Vlaanderen door, veranderend van polders, voormalige moerassige gebieden tot waar de zandgronden de overhand krijgen.

Zeeuws en Vlaams wonen.

Het Vlaams-Belgische plattelandswonen lijkt een soort stad op het land, terwijl op het Zeeuwse platteland het agrarische karakter overheerst en er in de dorpen gewoond wordt. Zeeuws Vlaanderen krimpt, er is veel leegstand zowel in de dorpen als daarbuiten.Het Vlaamse platteland verstedelijkt en bezwijkt bijna onder zijn groeiende populariteit.  Nu het leven op het platteland verandert, is het interessant hoe het wonen en het landschap in Zeeuws Vlaanderen en de Vlaamse grensregio zich zal ontwikkelen.

het nieuwe wonen

Is de Vlaamse manier van landschappelijk wonen de voorbode van vernieuwingen in  de Zeeuwse manier van wonen? Ook in Nederland is het plattelandswonen steeds vaker niet verbonden met het bewerken van het land. Ook in Zeeuws Vlaanderen is de mobiliteit toegenomen en is het mogelijk om thuis te werken. Boerinnen hebben een deeltijd baan als bejaardenverzorgster, de boer is geen boer maar werkt elders, er is een bed en breakfast in de stal. De meeste niet-agrarische activiteiten zijn nu op het toerisme gericht. Dit kan veranderen als er op termijn een omslag in het wonen plaatsvindt, waarbij het wonen op het platteland toeneemt.

onderwerp

Stimulering van het plattelandswonen lijkt tegen de huidige politiek in te gaan, waarbij Zeeuws-Vlaanderen vooral als nieuw natuurareaal wordt gezien. Het teruglopend bewonersaantal wordt ingeruild tegen het groeiend toerisme. Maar zijn niet beidde mogelijk en noodzakelijk?Het landschappelijk wonen is een beladen onderwerp: want wie zou het fraaie Zeeuwse land willen opofferen aan de woongenoegens van enkelen? Daar staat tegenover dat het Nederlands – Vlaamse landschap al eeuwenlang een bewoond landschap is.

Het doel van het onderzoek is om in Zeeuws Vlaanderen en het grensgebied vormen van plattelandswonen onder het voetlicht te brengen die ook het landschap positief ontwikkelen. Wat is het opnamevermogen van het Zeeuws-Vlaamse landsschap?

Kan er een zodanige aantrekkelijke woonkwaliteit worden gegenereerd, dat dit tot een nieuwe impuls van Zeeuws Vlaanderen als woongebied kan leiden? Is er een alternatief voor de Vlaamse plattelands sprawl?

 tussen wonen en landschap

Het  bracht ons tot de volgende vragen. Waaruit bestaat de ruimtelijke kwaliteit van dit landschap en kan je die versterken? Waaruit bestaat de woonkwaliteit en de ruimtelijke problematiek  in de plattelandsverkavelingen?

Wat is, ondanks de (overmatige) groei aan de Belgische kant, de aantrekkelijkheid van dit Vlaamse platteland? Kan de dichtheid, die de woonkwaliteit van het landschap in België onder druk zet, worden gereguleerd? Wat zouden de ingrediënten zijn voor een sprawl, die het landschap juist versterkt? Grote ruimte, is een kwaliteit van het Zeeuwse landschap, kan deze leegte blijven bestaan als er meer gewoond wordt, wat voor woonkwaliteit kan je dan verwachten?

 ruimtelijke kwaliteit

Als we meer willen weten over de ruimtelijke kwaliteit en de woonkwaliteit dan zullen we moeten bekijken hoe het landschap in elkaar steekt en wat de relatie tussen het wonen en het landschap is.Het ruimtelijke wordt per schaalniveau onderzocht, landschappelijk, stedenbouwkundig, architectonisch. Om nu de relatie tussen wonen ìn het landschap en het landschap zelf te onderzoeken, willen we op zoek gaan naar de snijvlakken van deze schaalniveaus.We leveren dan ook eerder een nieuwe bril om het probleem mee te bekijken, dan een pasklare oplossing.